กติกาฟุตบอลทั่วโลกใช้ชุดเดียวกันคือ Laws of the Game ที่ออกโดย IFAB (คณะกรรมการสมาคมฟุตบอลระหว่างประเทศ) ซึ่งมีทั้งหมด 17 ข้อ ฉบับล่าสุดคือ 2026/27 มีผลตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2026 บทนี้สรุปแต่ละข้อแบบสั้น ๆ ให้เห็นภาพรวมทั้งเล่ม ส่วนข้อที่มีรายละเอียดมาก เช่น ล้ำหน้า ใบเหลืองใบแดง หรือจุดโทษ เว็บเรามีบทเจาะลึกแยกไว้ต่างหาก
ข้อ 1 สนามแข่งขัน
สนามต้องเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ยาว 90-120 เมตร กว้าง 45-90 เมตร ส่วนเกมระดับนานาชาติกำหนดแคบลงที่ยาว 100-110 เมตร กว้าง 64-75 เมตร ประตูกว้าง 7.32 เมตร สูง 2.44 เมตร เขตโทษวัดจากเสาประตูออกไปข้างละ 16.5 เมตร จุดโทษอยู่ห่างจากเส้นประตู 11 เมตร และวงกลมกลางสนามมีรัศมี 9.15 เมตร
ข้อ 2 ลูกบอล
ลูกบอลต้องกลม เส้นรอบวง 68-70 เซนติเมตร น้ำหนัก 410-450 กรัมตอนเริ่มเกม ถ้าบอลแตกหรือเสียหายระหว่างเล่น ให้หยุดเกมแล้วเริ่มใหม่ด้วยการปล่อยบอล (dropped ball) เว้นแต่เกิดขึ้นตอนเตะจุดโทษหรือลูกตั้งเตะที่ยังไม่โดนใคร ซึ่งให้เตะใหม่
ข้อ 3 ผู้เล่น
ทีมละไม่เกิน 11 คน หนึ่งในนั้นต้องเป็นผู้รักษาประตู ถ้าทีมใดเหลือน้อยกว่า 7 คนเกมจะดำเนินต่อไม่ได้ การแข่งขันอย่างเป็นทางการเปลี่ยนตัวได้สูงสุด 5 คน โดยมีโอกาสเปลี่ยน 3 ครั้งบวกช่วงพักครึ่ง อ่านเพิ่มในบทจำนวนผู้เล่นฟุตบอล และบทการเปลี่ยนตัวผู้เล่น
ข้อ 4 อุปกรณ์ของผู้เล่น
ผู้เล่นต้องใส่เสื้อ กางเกง ถุงเท้า สนับแข้ง และรองเท้า ห้ามใส่สิ่งที่เป็นอันตรายต่อตัวเองหรือผู้อื่น เช่น เครื่องประดับทุกชนิด ผู้รักษาประตูต้องใส่สีที่ต่างจากผู้เล่นคนอื่นและผู้ตัดสิน และข้อความหรือภาพบนเสื้อชั้นในที่เผยให้เห็นตอนฉลองประตูอาจถูกลงโทษตามระเบียบรายการ
ข้อ 5 ผู้ตัดสิน
ผู้ตัดสินมีอำนาจเต็มในการบังคับใช้กติกาตั้งแต่เข้าสนามจนออกจากสนาม คำตัดสินเกี่ยวกับข้อเท็จจริงในเกม รวมถึงการให้ประตูหรือไม่ให้ ถือเป็นที่สิ้นสุด และเปลี่ยนคำตัดสินได้เฉพาะก่อนที่จะเริ่มเล่นใหม่หรือก่อนเป่าจบครึ่ง อ่านเพิ่มในบทผู้ตัดสินฟุตบอล
ข้อ 6 ผู้ช่วยผู้ตัดสิน
ประกอบด้วยผู้ช่วยผู้ตัดสิน 2 คนที่ถือธงข้างสนาม ผู้ตัดสินที่ 4 ที่ดูแลการเปลี่ยนตัวและเวลาชดเชย ผู้ช่วยผู้ตัดสินเพิ่มเติมหลังประตูในบางรายการ และผู้ช่วยผู้ตัดสินวิดีโอ หรือ VAR ซึ่งช่วยตรวจสอบเฉพาะ 4 กรณีคือ ประตู จุดโทษ ใบแดงโดยตรง และการให้ใบผิดคน
ข้อ 7 ระยะเวลาการแข่งขัน
2 ครึ่ง ครึ่งละ 45 นาที พักครึ่งไม่เกิน 15 นาที ผู้ตัดสินชดเชยเวลาที่เสียไปท้ายแต่ละครึ่ง และถ้ามีการยิงจุดโทษตอนหมดเวลา ครึ่งนั้นจะขยายจนยิงเสร็จ อ่านเพิ่มในบทฟุตบอลเตะกี่นาที พักครึ่งกี่นาที
ข้อ 8 การเริ่มและเริ่มเล่นใหม่
เกมเริ่มด้วยการคิกออฟที่จุดกลางสนาม ใช้ทั้งตอนเริ่มแต่ละครึ่งและหลังมีการทำประตู ยิงจากคิกออฟโดยตรงเข้าประตูฝั่งตรงข้ามได้ ส่วนการเริ่มเล่นใหม่ในกรณีอื่นที่ไม่ใช่ฟาวล์หรือบอลออก ใช้การปล่อยบอลให้ทีมที่ครองบอลล่าสุด หรือให้ผู้รักษาประตูถ้าเกมหยุดในเขตโทษ
ข้อ 9 บอลอยู่ในและนอกการเล่น
บอลออกจากการเล่นเมื่อทั้งลูกข้ามเส้นประตูหรือเส้นข้างไปทั้งใบ ไม่ว่าบนพื้นหรือกลางอากาศ หรือเมื่อผู้ตัดสินหยุดเกม นอกนั้นบอลยังอยู่ในการเล่นแม้จะชนเสา คาน ธงมุม หรือผู้ตัดสินแล้วเด้งกลับเข้าสนาม
ข้อ 10 การตัดสินผลการแข่งขัน
ประตูจะนับเมื่อบอลทั้งลูกข้ามเส้นประตูระหว่างเสาและใต้คาน โดยไม่มีการทำผิดกติกาจากทีมที่ยิง ทีมที่ยิงได้มากกว่าชนะ ถ้ารายการต้องหาผู้ชนะในเกมที่เสมอกัน ระเบียบอาจกำหนดให้ใช้ประตูทีมเยือน ต่อเวลาพิเศษ 2 ครึ่ง ครึ่งละ 15 นาที หรือการดวลจุดโทษ
ข้อ 11 ล้ำหน้า
ผู้เล่นอยู่ในตำแหน่งล้ำหน้าเมื่ออยู่ในแดนฝ่ายตรงข้าม และส่วนใดส่วนหนึ่งของศีรษะ ลำตัว หรือเท้า อยู่ใกล้เส้นประตูมากกว่าทั้งลูกบอลและผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามคนที่สองจากท้ายสุด แค่อยู่ในตำแหน่งยังไม่ผิด จะผิดเมื่อเข้าไปมีส่วนร่วมในจังหวะที่เพื่อนส่งบอล ส่วนการรับบอลจากทุ่ม เตะจากประตู และเตะมุม ไม่ถือว่าล้ำหน้า อ่านเพิ่มในบทล้ำหน้า (ออฟไซด์) คืออะไร
ข้อ 12 การเล่นผิดกติกาและประพฤติผิด
ข้อที่ยาวที่สุดของกติกา ครอบคลุมฟาวล์ที่ให้ฟรีคิกโดยตรง เช่น เตะ ผลัก ดึง สกัดโดยประมาท และการเล่นลูกด้วยมือ ฟาวล์ที่ให้ฟรีคิกโดยอ้อม เช่น การเล่นในลักษณะอันตราย และผู้รักษาประตูถือบอลเกิน 8 วินาที รวมถึงการให้ใบเหลืองและใบแดง อ่านเพิ่มในบทใบเหลือง ใบแดง และบทลูกแฮนด์บอล
ข้อ 13 ฟรีคิก
ฟรีคิกมี 2 แบบ โดยตรงยิงเข้าประตูได้ทันที โดยอ้อมต้องโดนผู้เล่นคนอื่นก่อนจึงนับประตู ผู้ตัดสินจะชูมือขึ้นเหนือศีรษะเมื่อเป็นฟรีคิกโดยอ้อม ฝ่ายตรงข้ามต้องถอยห่างจากบอลอย่างน้อย 9.15 เมตรจนกว่าบอลจะถูกเตะ อ่านเพิ่มในบทฟรีคิก คืออะไร
ข้อ 14 การเตะจุดโทษ
ให้เมื่อทีมทำฟาวล์ที่เป็นฟรีคิกโดยตรงภายในเขตโทษของตัวเอง เตะจากจุดโทษที่ห่าง 11 เมตร ผู้รักษาประตูต้องมีเท้าอย่างน้อยหนึ่งข้างแตะหรืออยู่เหนือเส้นประตูขณะบอลถูกเตะ ผู้เล่นคนอื่นต้องอยู่นอกเขตโทษและห่างจากจุดโทษอย่างน้อย 9.15 เมตร อ่านเพิ่มในบทจุดโทษ และการดวลจุดโทษ
ข้อ 15 การทุ่ม
ให้ทีมตรงข้ามกับทีมที่สัมผัสบอลคนสุดท้ายก่อนบอลออกเส้นข้าง ผู้ทุ่มต้องหันหน้าเข้าสนาม เท้าทั้งสองข้างแตะพื้นบนหรือหลังเส้นข้าง ใช้มือทั้งสองทุ่มจากด้านหลังและข้ามศีรษะ ยิงเข้าประตูโดยตรงจากการทุ่มไม่ได้
ข้อ 16 การเตะจากประตู
ให้ทีมรับเมื่อบอลทั้งลูกข้ามเส้นประตูออกไปโดยฝ่ายรุกเป็นคนสัมผัสครั้งสุดท้ายและไม่เป็นประตู เตะจากจุดใดก็ได้ในเขตประตู บอลอยู่ในการเล่นทันทีที่ถูกเตะและเคลื่อนที่ชัดเจน เพื่อนร่วมทีมรับบอลในเขตโทษได้ แต่ฝ่ายตรงข้ามต้องอยู่นอกเขตโทษจนกว่าบอลจะอยู่ในการเล่น
ข้อ 17 การเตะมุม
ให้ทีมรุกเมื่อบอลทั้งลูกข้ามเส้นประตูโดยฝ่ายรับสัมผัสครั้งสุดท้ายและไม่เป็นประตู วางบอลในเขตมุมธง ยิงเข้าประตูโดยตรงได้ ฝ่ายตรงข้ามต้องห่างอย่างน้อย 9.15 เมตร อ่านเพิ่มในบทลูกเตะมุม กติกาที่ต้องรู้
กติกาเปลี่ยนทุกปี ต้องดูฉบับไหน
IFAB ทบทวนกติกาทุกปีและประกาศฉบับใหม่ให้มีผล 1 กรกฎาคม การเปลี่ยนแปลงในช่วงหลัง เช่น กฎผู้รักษาประตูถือบอล 8 วินาที หรือการให้กัปตันเป็นคนเดียวที่เข้าไปคุยกับผู้ตัดสินในบางรายการ ทำให้ข้อมูลเก่าตามเว็บต่าง ๆ อาจไม่ตรงกับที่ใช้ในสนามวันนี้ ถ้าจะอ้างอิง ให้ยึดฉบับล่าสุดจากเว็บ IFAB เสมอ
เห็นจังหวะไหนในเกมคืนนี้แล้วสงสัยว่าผิดกติกาไหม เปิดตารางบอลวันนี้เพื่อดูคู่ที่เตะ แล้วมาอ่านบทเจาะลึกแต่ละข้อได้ที่หมวดศัพท์ฟุตบอล
คำถามที่พบบ่อย
กติกาฟุตบอลมีกี่ข้อ
17 ข้อ ตั้งแต่สนามแข่งขัน (ข้อ 1) ถึงการเตะมุม (ข้อ 17) โดย IFAB เป็นผู้ออกและปรับปรุงทุกปี
IFAB คือใคร ต่างจากฟีฟ่ายังไง
IFAB คือคณะกรรมการที่ดูแลกติกาฟุตบอลโดยเฉพาะ ประกอบด้วยสมาคมฟุตบอลอังกฤษ สกอตแลนด์ เวลส์ ไอร์แลนด์เหนือ และฟีฟ่า ส่วนฟีฟ่าดูแลการจัดการแข่งขันและการบริหารฟุตบอลโลก
กติกาฟุตบอลฉบับล่าสุดคือฉบับไหน
ฉบับ 2026/27 มีผลตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2026 ใช้กับทุกรายการทั่วโลก
ที่มา: IFAB Laws of the Game 2026/27 (theifab.com) · ฉบับแปลและเผยแพร่โดยสมาคมฟุตบอลอังกฤษ (thefa.com)
